Ergernis II

 Wat zou er gebeuren als je helemaal zou stoppen met je te ergeren? Er staat weer iemand op je parkeerplaats? Zen. Je wordt 6 keer doorverbonden zonder  dat er iemand eerst naar je verhaal luistert. Glimlach. Smog-alarm en er vlammen dure auto’s voorbij aan 150km/u? Ze zullen wel erg gehaast zijn. Je smost vlak voor een sollicitatie melk op je blouse? Ach, er zijn ergere dingen op de wereld.

Natuurlijk zijn er ergere dingen. Dat maakt de ergernis vaak alleen erger. Het besef dat je je ergert aan dwaze dingen is het ergerlijkst. Maar, misschien zijn die ergernissen niet enkel een nutteloze geestestoestand, maar een gevolg van bekommernis. Als je om dingen geeft, reageer je als iets je overkomt dat het gegeerde in de weg staat. Misschien is het zelfs een soort reflex die je hebt als je vindt dat iets niet juist is. ‘Het’ is niet eerlijk en dan ga ik me ergeren. In het geval van de melk zijn er weinig ethische motieven voor mijn ergernis, maar bij smog spelen er toch ethische oordelen een rol. Of ik dat nu goed vind of niet, dat weet ik nog niet.

Ik heb wel een ideetje voor een nieuw soort ethiek. Het heet ergernisspoor ©. Je kan het vergelijken met de ecologische voetafdruk. Tot hiertoe had ik het enkel over mijn eigen ergernis, maar ik zorg vast voor veel ergernis bij anderen. Waarschijnlijk is het zo dat elke keer dat ik woeps zeg in het verkeer omdat ik per ongeluk in iemands weg sta, ik iemand ergernis bezorg. Nu zou het mogelijk moeten zijn te meten hoeveel personen ik erger op een dag, week, … Dat is dan het ergernisspoor dat je achterlaat. Ik nodig alle bekende magazines uit om me te vragen dit project verder uit te werken. 

Ergernis, wat is het en hoe kom je ervan af?

Om uit te zoeken wat ergernis nu juist is, besloten Eef (ook filosofe) en ik wat research te gaan doen. We zijn een bos ingetrokken, om het gevoel van objectiviteit te versterken. Toen stonden we daar buiten het gewone. Hoe begin je aan zo’n onderzoek? Ik had een fototoestel mee om relevante houdingen vast te leggen voor nader onderzoek. Na een tijdje kwamen we iets meer op dreef en toen huppelde er ineens een hert voorbij. Wie bestudeerde wie?

Een klein experimentje om ergernis op te wekken: Eef probeert iets uit haar tas te halen en ik belet haar. Het experiment slaagde, Eef ergerde zich. Ergernis lijkt zich vooral voor te doen als je in een bepaalde richting wil bewegen, en iets of iemand belet dat. Dus volgens die theorie ontstaat ergernis door blokkages.

Ik vond een Nederlandse website die helemaal vol ergernissen www.ergernissen.com . Er was een vrouw die zich ergert aan het stukje ceintuur dat loshangt, en elastiekjes zijn geen stijlvolle oplossing. Mensen ergeren zich vooral aan andere mensen, en van alle mensen lijken politici voor bijzonder veel ergernis te zorgen. Daarnaast ergeren we ons alle kleuren van de regenboog aan het verkeer.

Hoe kan je die ergernis stoppen? Het lijkt zo’n onaangenaam tijdverdrijf en het is me niet duidelijk wat het oplevert.  

ik doe wat ik wil wat ik doe dat ik wil

Kan je zien wat je wil door te kijken naar wat je doet? Heeft het dan nog zin om te willen? Moet ik dan gewoon doen en het woord ‘willen’ uit mijn woordenschat schrappen? Je moet niet willen vermageren, maar gewoon diëten. Iets willen wat je niet doet kan voor veel ontevredenheid zorgen. Voor dubbele ontevredenheid, je bent niet blij omdat je niet afvalt en omdat je niet doet wat je wil doen. Moet je dan stellen dat mensen eigenlijk niet willen vermageren? Dat kan ik moeilijk geloven. Verdwijnt het willen door te doen?  

Kan je ook ontevreden zijn over de dingen die je niet wilt en ook niet doet? Dat lijkt me moeilijker. Niet willen zou het resultaat kunnen zijn van een weldoordachte keuze, waarbij je de gevolgen misschien jammer vindt. Je wil geld niet belangrijk vinden, en je neemt ook geen jobs aan voor het geld, maar soms vind je het wel jammer dat je je geen skivakantie kan permiteren. Het probleem met het willen is dat het in een kluster van andere dingen zit die je ook wil. Gevolgen zien van een bepaald willen is niet zo gemakkelijk en een volgorde in al die soorten willen ook niet. Je wil natuurlijk wel vermageren, maar je wil geen honger lijden en ook niet slechtgehumeurd zijn. De voorstanders van de idee dat je doet wat je wilt zouden er kunnen tegenin brengen dat je dus niet wil lijden en dat je dat dus ook niet doet. Dat gaat er ergens vanuit dat er zoiets bestaat als ‘echt’ willen, een willen dat belangrijker is dan een ander willen. Maar rondlopen met teveel kilo’s is ook een soort lijden.
Ik denk dat je dingen kan willen die je niet doet, en ook dingen kan doen die je niet wil. Omdat er dingen zijn die je niet kunt.  

koersverandering

Deze blog zal vanaf nu eerder gaan over onderwerpen die voor de filosofische consultatie relevant zijn. Ik zoek geen ruim publiek meer. Gedaan met de bramen, paddestoelen en andere boswezens.
Eigenlijk dacht ik dat anekdotisch schrijven meer mensen zou aantrekken en ik wou mijn populariteit vergroten.
Vanaf nu zal het hier gaan over dingen als dialoog, meta-gesprekken, paradoxen, indirecte communicatie, verandering, ‘juiste’ vragen, …

Ik ben dus van gedacht veranderd. Hoe is dat in zijn werk gegaan? Wat gebeurde er toen ik een ander idee kreeg? Het lijkt plots overduidelijk dat de vorige aanpak verkeerd was.  Het zit juist. Wanneer zit iets juist?

bramen plukken of niet

Soms hangt er zo’n dikke mooie rijpe vlak buiten je bereik, dan vraag ik me af, plukken of niet. Het plukken van die ene neemt veel meer tijd dan het plukken van vele andere minder mooie. Je bent er bovendien zeker van dat je gaat vasthangen in de doorns en dat het losrukken veel pijn zal doen. Waarom staan er naast die doornige bramen trouwens brandnetels? Ze zijn wel heel defensief die blauwe bessen. Zo lekker zijn ze nu ook weer niet. Pretentieuze vruchten.

Rot is dat als je die mooie dikke verre braam eindelijk beet hebt, je ze meestal platknijpt door evenwichtsverlies. Of uit grijperigheid.

Natuurlijk blijf ik die verre onbereikbare plukken. Die vele andere zijn eerder de confituursoort en daar doe ik niet aan.